Meningokok Aşısı

Menenjit türleri içinde en ağır ve tehlikeli tür olarak bilinen meningokok türüne karşı, birçok Avrupa ülkesi ve ABD'nde rutin aşı programında yer alan Meningokok aşısı, yurdumuzda da ruhsat alarak kullanılmaya başlanılmıştır.

Bundan önce yurdumuzda, sadece endemik bölgelere ve hacca giden kişilere yapılan polisakkarit yapılı aşı bulunmaktaydı.Bu aşının küçük çocuk ve gençlerde yeterli etkinliği olmadığından rutin aşı programında kullanılmamaktaydı.

Yeni ruhsat alan konjuge yapılı ve meningokokların 4 alt tipine karşı etkili olan aşı (menactra) ise 9 ay- 11 yaş arası esas olmak üzere, her yaş grubuna yapılabilmektedir.

Menenjit, değişik mikroorganizmaların beyin zarlarını tutması sonucu gelişen akut, oldukça ağır seyreden, ölüme neden olabilen, iyileşen hastalarda sekel kalma olasılığı yüksek olan bir enfeksiyon hastalığıdır.

5 yaş altı çocuklarda daha sık gözlenmekte ve oldukça ağır seyretmektedir.

Bakterilerle oluşan menenjitlerin en sık görülen etkenleri; N. Meningitis, S. Pneumonia ve H. İnfluenza TipB iken, son yıllarda son ikisine karşı geliştirilen ve rutin olarak ülkemizde de uygulanan aşılarla S. pneumonia (pnömokok) ve H. İnfluenza B menenjiti vakaları çok azalmıştır.

Ancak, N. Meningitis (Meningokok), menenjit vakalarının önde gelen sebebi olmaya devam etmektedir.

Ani başlayan ateş, başağrısı, kusma, ardından hızla vücuda yayılan döküntülerle karekterize olan meningokok enfeksiyonu, bazen menenjit şeklinde seyrederken, bazen de hızla vücuda yayılan döküntü ve cilt içi kanamalarla septik şoka (meningoksemi) yol açmakta ve % 15-20 oranında ölümle sonuçlanabilmektedir. İyileşen vakalarda ise % 30 sekel bırakmaktadır.

Dünyanın her yerinde görülmekle birlikte Afrika'da içinde Suudi Arabistan'ın da yer aldığı ve menenjit kuşağı olarak adlandırılan bölgede en sıktır. Bu nedenle hacca gidip dönen erişkinler meningokok enfeksiyonunun taşınması ve bulaştırıcılığında önemli olabilmektedirler.

Türkiye, menenjit açısından orta derecede riskli bir ülkedir. 2008 yılı istatistiklerine göre türkiye'de 5 yaş altı çocuk ölümlerinin % 10'u meningokokal hastalıklar nedeniyle olmaktadır.

Ülkemizde yeni ruhsat alan Menactra aşısı, meningokokların A,C,Y ve W135 gruplarına karşı etkilidir.

İngiltere'de 1999 yılınndan beri Meningokok C grubuna karşı aşılama yapılmaktadır.

ABD'de 2005 yılından beri Menactra aşısı rutin aşı programında uygulanmaktadır.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), meningokok enfeksiyonları açısından yüksek veya orta derecede riskli olan ülkelerde aşının rutin olarak yapılmasını, düşük riskli bölgelerde ise risk gruplarına (kalabalık ortamda yaşam, kreşler, askerler, bağışıklık sistemi eksikliği..) uygulanmasını önermektedir.

 Ülkemiz orta derecede riskli bölgeler arasında olduğu için, ülkemizde de ruhsat alan ancak henüz sağlık bakanlığı aşı şemasında yer almayan Meningokok aşısının, 9 aydan başlayarak tüm çocuklara uygulanmasını önermekteyiz.

 Jinemed Hastanesi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Birimi