Hizmetlerimiz / 11 Beslenme - Diyet

Obezite ve Beslenme

Son yllarda dünyada ve ülkemizde obezite ciddi bir salk sorunu olarak karmza çkmaya balamtr. Kaltsal ve çevresel birçok faktör ar kilo artna etken olabilir. Özellikle sanayinin gelimesiyle birlikte ya ve eker içerii fazla olan hazr besinlerin art, teknolojinin ilerlemesiyle hareketlerimizin kstlanmas, birçok iimizi artk aletlerin yapyor olmas, kadnlarn çalma hayatna daha aktif girmesi ile birlikte sofra düzenimizin bozulmas, hazr gdalarn daha çok tüketilmesi ar iman bireylerin artna da neden olmaktadr. Elbette imanlamaya neden olan altta yatan hastalklar da olabilir.Ancak bu çok az bir ksmn oluturmaktadr.

Çocuklardaki imanlk oran hzla artmakta ve bu da gelecekte obezitenin daha da önemli bir sorun olarak karmza çkacan göstermektedir. Yaplan aratrmalar bebeklik döneminde iman olanlarn %60’nn, çocukluk çandakilerin %36’snn yetikin dönemde iman olduunu göstermitir. Bu çada oluan imanlkta ya hücreleri hem sayca hem de ölçü olarak artmaktadr. Bu da çocukluk çanda oluan imanln ne kadar önemli olduunu vurgular.

imanlk, vücut ya dokusundaki arta bal olarak arln artmas olarak tanmlanabilir. imanln saptanmasnda ise günümüzde kullanlan en iyi yöntem; vücut arlnn Kg cinsinden deerinin boy uzunluunun metre cinsinden deerinin karesine bölümüyle elde edilen Beden Kitle ndeksi(BK)’dir. Yetikinler için BK deerleri:

BK=AIRLIK(kg) / BOY(

18.5’dan az ………..Zayf

18.5-19.9 ……………nce

20-24.9……………….Normal

25-29.9……………….Hafif iman

30-39.9……………….iman

40 -49.9……………    Ar iman

50 ve üzeri………..  Süper iman

08-1Bu deerlere bakarak 1.65 boyunda bir yetikinin olmas gereken arl 51-64 kg arasndadr. Daha sonra vücutta yan nasl daldn gösteren imanlama tipi deerlendirilir. Ya bedenin alt bölümlerinde toplanm ise armut tipi imanlk, üst bölümlerinde toplanm ise elma tipi imanlk olumutur. Vücudun üst ksmnda oluan kilo art koroner kalp hastalklar, diyabet ve hipertansiyonun oluumunda etken bir faktör olarak tespit edildii için elma tipi imanlk çok daha önemlidir ve mutlaka kilo verilmesi gerektiini ifade eder. Bir baka ciddi bir kriter ise bel ve kalça çevresi ölçümleridir. Kadnlarda bel çevresinin 88 cm’ in, erkeklerde ise 102 cm’ in üzerinde olmas; Bel / Kalça orannn ise kadnlarda 0,8, erkeklerde 1,0’i amas durumunda bireyin iman olduu tespit edilir. Ayrca günümüzde profesyonel aletlerle vücudun ya, kas, sv oranlarn ölçmek mümkündür.

imanln sebep olduu birçok hastal sayabiliriz.

  • Kalp-damar hastalklar
  • Hipertansiyon
  • Tip –II Diyabet
  • Safra kesesi hastalklar
  • Uyku apnesi, solunum problemleri
  • Gut
  • Kanser
  • Polikistik over sendromu
  • Ksrlk
  • Adet düzensizlii
  • Deri enfeksiyonlar, mantarlar
  • Düztabanlk, eklemlerde kireçlenme
  • Varis
  • Ftk
  • Yal karacier hastalklar
  • Metabolik sendrom
  • Kazalara yatknlk
  • Psikolojik bozukluklar
  • Yaam süresinde ksalma

 

 

 

MANLIIN NEDENLER:

sismanlik_nedenleriimanln olumasnda temel ilke harcanandan daha fazla enerjinin alnmasdr. Bunun olumasnda ise yanl beslenme alkanlklar bata gelir. Çounlukla ar yal(mayonez, kaymak, krema, yal etler, kzartmalar vs..) ve ekerli gdalar fazla tüketerek enerji almnda art olur. Bazen bu gdalarn tüketimi evdeki beslenme alkanlklarna bal olabilecei gibi stres, sevinç, mutluluk, paylama gibi durumlarda bu gdalarn ar tüketimi ön plana çkabilir.

Öün atlamak en çok kilo almaya sebep olan nedenlerden biridir. Kimi zaman “kahvalt edemiyorum” gibi sözlerle karlarz. Aslnda atlanan öün, bir sonraki öünde ar ackmaya neden olaca için yediklerimiz hem fazla olacak hem de çounun yaa dönümesine bal olarak kilo art gerçekleecektir.

Özellikle çamzda, büyük kentlerde sürekli bir yerlere yetime, kouturma sonucu çoumuz hzl, ayaküstü yemek yer olduk. te kilo alma nedenlerinden bir dieri hzl yemektir. Doygunluun hissedilmemesi alnan enerjileri hzla arttrr. Buna benzer bir neden de yemek yerken televizyon seyretmek, bilgisayar banda olmak ve ne kadar yediini anlamamaktr.

Hayat tarznda oluan deiiklikler dikkat etmezsek bize kilo art olarak geri dönebilir. Spor yapan birinin sporu brakmas, masa ba bir ie geçme, ie daha yakn bir eve tanma, beslenme alkanlklar farkl biriyle birlikte yaamak, araba almak gibi. Tüm bu deien koullar daima dikkate alnmal ve beslenme düzeni de mutlaka buna göre ayarlanmaldr.

Ya ilerlemesi bir dier kilo alma nedenidir. Yala birlikte özellikle kadnlarda menopoz ile birlikte kilo art olur. Vücudumuzun çalmas için harcad enerji yala azalr. Üstelik yala fiziksel aktivitede de azalma olur. Yediklerimizi de buna göre mutlaka ayarlamalyz.

Kadnlarda gebelik ve emzirme dönemleri, sk gebelikler kilo almay tetikleyen dönemlerdir. Bu dönemlerin salkl kilo art ile sonlanmasnn mümkün olduu ve emzirme döneminde salkl beslenmenin yannda bol sv alnmasyla anne sütünün veriminin yeterli olaca unutulmamaldr.

Hormonal nedenlerle de kilo almnn artaca gerçei göz önüne alnarak bu problemle kar karya olanlar mutlaka bir hekime bavurmaldr. Kilo vermek için profesyonel yardm almak ve bunun bir ekip ii olduunu bilerek doru yerlere bavurmak gerekir. Bu ekipte çeitli branlardan doktorlar, diyetisyenler bulunmaldr.

MANLIIN TEDAVS

  • Öncelikle tedavinin doru yoldan olmasn salayn. Unutmayn yanl diyetler, aç kalarak zayflamaya çalmak sizi bir sonraki dönemde daha da kilolu yapacaktr.
  • Haftada 0.5-1 kg kaybetmek salkl kilo kayb demektir. Kesinlikle acele etmeyiniz. Unutmayn vermek istediiniz kilolar da çok ksa sürede almadnz. Yeni bir beslenme alkanl kazanmak zaman alr.
  • Az ve sk yiyin. Günde en az 5-6 öün yemek metabolizmanz hzlandrarak kilo vermenizi salayacak.
  • Güne mutlaka kahvalt ederek balayn.
  • Yemeklerinizi mümkün olduu kadar sakin bir ortamda ve yava yiyin, iyi çineyin.
  • Yemek yerken hiçbir eyle megul olmayn.
  • Gün boyunca idrarnzn açk renk olmasn salayacak kadar su tüketmeye özen gösterin.
  • Ar yal, ekerli gdalar yerine düük kalorili ama salkl olan yiyecekleri seçin.
  • Günde en az 5-8 porsiyon sebze ve meyve tüketin. Böylece hem vitamin, mineral alm hem posadan zengin beslenerek daha uzun süre tok kalmay salam olacaksnz.
  • Beyaz ekmek yerine daha skça esmer ekmei tercih edin.
  • Yemek yaparken az ya kullann. Yalar, karbonhidratlar ve proteinlere göre iki katndan fazla kalori salarlar.
  • Bitkisel sv yalar kullann.
  • Kzartmalar yerine daha salkl olan halama, zgara, frnlama gibi yöntemleri tercih edin.
  • Süt ve ürünlerinde az yal olanlar satn aln.
  • Diyet ürünlerini snrsz tüketilebilecek yiyecekler olarak görmeyin, çounun kalorisi oldukça fazladr.
  • Bir eyler attrmak istediinizde meyve, süt, yourt, ayran, kuru meyve ve az miktarda olmak kouluyla fndk, ceviz, bademi tercih edin. Merubatlarn fazla tüketilmesinin önemli bir kilo nedeni olduunu unutmayn.
  • Fiziksel aktivitenizi mutlaka arttn. Haftada en az 3-4 kez yürüyü yapmak, yakn yerlere yürümek, merdivenleri kullanmak, dans etmek gibi.
  • Al-verie mutlaka tok çkn ve diyetinize zarar verecek yiyecekleri satn almayn.
  • Skldnzda bunu yiyeceklerle paylamayn. Unutmayn kilo almak size ikinci bir sknt olarak geri dönecektir.
  • Her eyden önce kendinize güvenin ve bunun bir süreç olduunu unutmadan srarla diyetinizi uygulamaya devam edin. Sadece kilo vermek deil onu koruyabilmekte önemlidir.

SUZAN ELPE
DYETSYEN